ในระยะนี้เป็นระยะที่ประเทศของเรากำลังอยู่ในช่วงไว้ทุกข์จากการสิ้นพระชนม์ของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ "บันทึกของหมีน้อย" จึงขอน้อมเกล้าฯ ถวายความอาลัยมา ณ ที่นี้ด้วยครับ
 
สำหรับ blog ในวันนี้จะขอกล่าวถึงข้อสังเกตเล็กๆ น้อยๆ ซึ่งหลายคนอาจไม่ได้สังเกตกัน คือ การใช้ราชาศัพท์ที่หมายถึง "การเผาศพ" นั่นเองครับ
 
หากยังจำกันได้ เมื่อ 12 ปีที่แล้วพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งการ "พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ" สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ณ พระเมรุมาศ ซึ่งประดิษฐานอยู่ที่ท้องสนามหลวง ยังคงอยู่ในความทรงจำของคนไทยหลายๆ คนมาจนถึงทุกวันนี้ และเหตุการณ์เช่นว่านั้นกำลังจะเกิดขึ้นอีกครั้งหนึ่งในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า แต่อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์นี้จะถูกเรียกว่า "พระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ"
 
คำว่า "ถวาย" กับคำว่า "พระราชทาน" นั้นมีความหมายเหมือนกัน คือ แปลว่า "ให้" แต่วิธีใช้งานแตกต่างกัน โปรดพิจารณาจากตัวอย่างต่อไปนี้
 
– นายกรัฐมนตรีในนามของพสกนิกรชาวไทยน้อมเกล้าฯ ถวายพระพรชัยมงคลเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา ๕ ธันวาคม ๒๕๕๐
ประโยคนี้แปลความอย่างหยาบๆ ได้ว่า นายกรัฐมนตรีกล่าวอวยพรในหลวงแทนประชาชนชาวไทย นั่นเอง
 
– พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้คณะบุคคลต่างๆ เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทถวายพระพรชัยมงคลเนื่องในพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา ๕ ธันวาคม ๒๕๕๐ ณ มุขเด็จ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง
ประโยคนี้แปลความอย่างหยาบๆ ได้ว่า ในหลวงให้โอกาสคณะบุคคลต่างๆ เข้าเฝ้าฯ เพื่ออวยพรแด่ในหลวง นั่นเอง
 
จะเห็นได้ว่า ทั้งสองคำมีวิธีการใช้งานที่แตกต่างกันเล็กน้อยตรงที่คำว่า "พระราชทาน" นั้นจะใช้กับเหตุการณ์ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (รวมถึงพระบรมวงศ์ในชั้นมกุฎราชกุมารขึ้นไป) "ให้" สิ่งต่างๆ ให้กับพระบรมวงศ์ที่มีฐานะเทียบเท่ากันหรือบุคคลทั่วไปที่มีฐานะที่ต่ำกว่า ในขณะที่คำว่า "ถวาย" นั้นจะใช้กับเหตุการณ์ที่พระบรมวงศานุวงศ์หรือบุคคลทั่วไป "ให้" สิ่งต่างๆ ให้กับพระบรมวงศานุวงศ์ซึ่งมีฐานะที่สูงกว่า
 
ด้วยเหตุที่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีมีฐานะที่สูงกว่า เพราะเป็น "สมเด็จพระบรมราชชนนี" หรือแม่ของในหลวง ดังนั้น จึงต้องใช้ราชาศัพท์ว่า "ถวายพระเพลิง" พระบรมศพนั่นเอง ในขณะที่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ นั้นทรงเป็นสมเด็จพระโสทรเชษฐภคินี (พี่สาวที่เกิดร่วมท้องมารดาเดียวกัน) จึงมีฐานะเทียบเท่ากัน จึงใช้ราชาศัพท์ว่า "พระราชทานเพลิง" พระศพนั่นเอง
 
หรืออาจสังเกตได้โดยง่ายในเวลาที่เรารับชมข่าวในพระราชสำนัก เมื่อพระบรมวงศ์เสด็จพระราชดำเนินไปเผาศพเชื้อพระวงศ์หรือบุคคลทั่วไป ราชาศัพท์ที่ใช้ก็คือ "พระราชทานเพลิงพระศพ/ศพ" นั่นเอง ซึ่งจะเห็นได้ว่าสอดคล้องกับหลักเกณฑ์ดังกล่าวทุกประการ