หลังจากที่ผมเขียน blog เกี่ยวกับการเตรียมตัวเข้าห้องผ่าตัดไปแล้ว ก็มีคนเขียน comment เข้ามาว่าอ่านแล้วเสียว(ไส้) ดังนั้น วันนี้ผมจึงอยากชวนคุณมาเสียว(ไส้)กันอีกสักรอบหนึ่งนะครับ หวังว่าคงไม่เพลียกันเสียก่อนนะ…
 
สำหรับ blog วันนี้ผมจะเขียนเกี่ยวกับการเตรียมตัวเข้าห้องเอ็กซเรย์ (X-Ray) โดยเป็นประสบการณ์ตรงอีกเช่นเดียวกันครับ อันที่จริงแล้วคำว่า X-Ray นั้นเป็นคำเก่าซึ่งใช้เรียกการวินิจฉัยโรคโดยใช้รังสีเอ็กซ์ในการถ่ายภาพส่วนต่างๆ ภายในร่างกาย แต่ปัจจุบันนี้การวินิจฉัยโรคโดยใช้รังสีนั้นไม่ได้จำกัดอยู่เพียงรังสีเอ็กซ์เท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงการวินิจฉัยด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI: Magnetic Resonance Imaging) และการเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan: Computer Tomography) ด้วยครับ
 
อันที่จริงแล้วประสบการณ์ตรงของผมนั้นเกี่ยวข้องกับการเอ็กซเรย์เพียง 2 อย่างเท่านั้นครับ คือ X-Ray ธรรมดา กับแบบ CT Scan แต่ผมจะขอเล่าเกี่ยวกับ X-Ray ธรรมดาอย่างเดียวก่อนนะครับ แล้ววันหลังนึกได้เมื่อไหร่จะมาเล่าเกี่ยวกับ CT Scan อีกครั้งหนึ่ง…
 
ข้อปฏิบัติเกี่ยวกับการ X-Ray แบบธรรมดา ก็ไม่มีอะไรมากนะครับ…
 
– อย่างแรกก็คือ ตัวคนไข้นั้นห้ามสวมใส่สิ่งใดก็ตามที่เป็นโลหะเข้าไป เพราะอาจไปรบกวนรังสีเอ็กซ์ แล้วทำให้ฟิล์มที่ถ่ายออกมาเพี้ยนไปได้ ซึ่งจะส่งผลให้การอ่านฟิล์มโดยแพทย์ที่เกี่ยวข้องผิดพลาดไปด้วยครับ
 
– ประการต่อมา คนไข้ขึ้นประจำ "เตียง" (ถ้าเป็นเครื่องฉายแบบแขวนบนเพดาน ผมกะด้วยสายตา ตัวเครื่องคงจะหนักไม่ใช่เล่น ดังนั้น ระวังมันตกใส่ศีรษะของท่านด้วยครับ…อันนี้ล้อเล่น)
 
– ประการที่สาม ในการวินิจฉัยโรคบางอย่าง เช่น อวัยวะที่อยู่ด้านหลังของร่างกาย คนไข้ก็อาจจะต้องนอนคว่ำหรือตะแคงข้างใดข้างหนึ่ง (กรณีเอ็กซเรย์ไต) เป็นต้น ก็ต้องมีการจัดท่าทางให้เรียบร้อย
 
– ประการที่สี่ เมื่อทุกอย่างพร้อมแล้ว คนไข้ก็จะต้องอยู่ในท่าที่จัดไว้จนกว่ารังสีแพทย์จะบอกว่า "เรียบร้อย" ก็ค่อยเปลี่ยนท่าได้ครับ
 
ทั้งนี้ ในบางกรณีอาจต้องมีการ "ฉีดสี" ซึ่งเป็นสารกัมมันตภาพรังสีที่มีคุณสมบัติทึบแสงเมื่อกระทบกับรังสีเอ็กซ์ด้วยครับ โดยส่วนใหญ่ก็จะเป็นสารไอโอดีน-131 (I-131) สารตัวนี้เมื่อถูกฉีดเข้าไปในร่างกายแล้วอาจจะทำให้คนไข้เกิดอาการร้อนวูบวาบ หรือมีอาการคลื่นไส้ได้ครับ ดังนั้น จึงต้องอดทนเอาไว้ และสำหรับคนไข้ที่แพ้อาหารทะเลควรจะแจ้งรังสีแพทย์ก่อนด้วยนะครับ สารตัวนี้จะทำให้มองเห็นอวัยวะเป้าหมายได้ชัดเจนขึ้นเมื่ออยู่บนฟิล์มเอ็กซเรย์ เช่น ไต เป็นต้น
 
นอกจากเครื่องเอ็กซเรย์แบบที่แขวนอยู่บนเพดานแล้วก็ยังมีแบบอื่นๆ อีกนะครับ ตัวอย่างเช่น แบบตั้ง เราอาจพบเห็นในกรณีการเอ็กซเรย์ปอด หรือการเอ็กซเรย์ทางเดินปัสสาวะ รวมทั้งแบบหมุนในแนวดิ่ง ซึ่งใช้เอ็กซเรย์ระบบขับถ่าย เป็นต้น ซึ่งผมผ่านสมรภูมิมาแล้วทั้งสิ้น